Adiyat

Adiyat Suresi, Kur'an-ı Kerim'in 100. suresidir; on bir ayetten oluşur ve insanın Rabbine karşı nankörlüğünü, mala düşkünlüğünü ve hesap gününde gizlenenlerin ortaya çıkacağını işler. Sure adını, ilk ayetinde geçen ve 'koşan atlar' anlamına gelen 'âdiyât' kelimesinden alır. Nefes nefese koşan, kıvılcımlar saçan ve sabah baskını yapan atlara yapılan yeminlerle açılan sure, bu güçlü tasvirin ardından insanın nankörlüğünü ve buna kendisinin de şahit olduğunu bildirir. Kabirlerdekilerin çıkarılacağı ve kalplerde saklananların ortaya konulacağı günün hatırlatılmasıyla sona erer. Sure, bugünün okuruna nimet ile nankörlük arasındaki çizgiyi ve dünya hırsının hesap bilinciyle dengelenmesi gerektiğini düşündürür.

Nüzul ve arka plan

Adiyat Suresi Mekke döneminde, peygamberliğin ilk yıllarında inmiştir; Medenî olduğu yönünde görüşler nakledilmişse de yaygın kabul Mekkî olduğudur. Kısa, ritmik ayetleri ve yeminlerle açılan üslubu erken Mekke dönemi surelerinin özelliklerini taşır. Belirli bir olaya bağlanan güvenilir bir iniş sebebi bulunmamaktadır; sure insan tabiatına dair evrensel bir uyarı niteliğindedir.

Ana temalar

Surenin ana temaları yemin tasvirleri, insanın nankörlüğü ve hesap günüdür. 100:1-5'te savaş atlarının soluk soluğa koşusu, çaktıkları kıvılcımlar ve sabah vakti yapılan baskın canlı bir tabloyla anlatılır. 100:6'daki 'İnsan Rabbine karşı pek nankördür' ifadesi surenin merkezi cümlesidir; 100:8'de insanın mal sevgisindeki aşırılığı dile getirilir. 100:9-11'de ise kabirlerdekilerin dışarı çıkarılacağı, kalplerdekilerin ortaya konulacağı ve Rablerinin o gün onlardan tamamen haberdar olduğu bildirilerek hesap gerçeği vurgulanır.